Zaostrzenie wymiaru kar za najcięższe przestępstwa, w tym. m.in. za zabójstwo czy pedofilię, wprowadza przyjęty właśnie przez rząd Kodeks karny.
Ministerstwo Sprawiedliwości przedstawiło projekt zmian w Kodeksie karnym, który został 8 lutego przyjęty przez rząd. Wczoraj informowaliśmy o tym, że według nowego prawa sąd będzie mógł zarządzić konfiskatę pojazdu pijanego kierowcy:
Z Kraju: Zmiany w Kodeksie karnym: Konfiskata pojazdów pijanych kierowców
Ale zmiany w Kodeksie karnym zakładają zaostrzenie przepisów wobec najgroźniejszych przestępców. Jak podaje Ministerstwo Sprawiedliwości, sądy w Polsce skazują brutalnych przestępców na rażąco niskie kary, często niższe, niż w innych krajach Unii Europejskiej.
– To musi ulec zmianie. Szczególnie ci, którzy krzywdzą najsłabszych, najbardziej niewinnych, nie będą mogli liczyć na pobłażliwość. Dlatego wprowadzamy m.in. recydywę seksualną – powiedział wiceminister Marcin Warchoł, omawiając przygotowane zmiany.
Tym samym najważniejsze zmiany, jakie zostają wprowadzone nowym Kodeksem Karnym, to:
- podniesienie górnej granicy terminowej kary pozbawienia wolności z 15 do 30 lat,
- likwidację osobnej kary 25 lat więzienia,
- wprowadzenie bezwzględnego dożywocia,
- konfiskatę aut pijanym kierowcom,
- nowe typy przestępstw,
- podwyższenie kar za przyjmowanie łapówek.
„W zreformowanym Kodeksie karnym znajdą się ustawowe, bardziej konkretne niż obecnie, wskazówki dla sądu, co brać pod uwagę przy wymierzaniu kary jako okoliczność łagodzącą (np. naprawienie szkody czy dobrowolne ujawnienie przestępstwa), a co jako obciążającą (np. uprzednia karalność, wykorzystanie bezradności ofiary, jej niepełnosprawności, choroby lub podeszłego wieku, a także szczególne okrucieństwo). Dziś te ustawowe wskazówki są bardzo ogólne” – informuje resort.
Elastyczny wymiar kar
Zmiany w prawie pozwolą sędziom na orzekanie współmiernie do ciężaru winy. Obecnie mogą oni np. orzec kary do 15 lat pozbawienia wolności, osobnej kary 25 lat więzienia i dożywotniego pozbawienia wolności. Nie mogą natomiast wymierzyć np. kary 18 czy 27 lat więzienia, nawet gdyby była ona odpowiednia. Decydują więc często o niższym wymiarze kary, a przestępcy wychodzą na wolność wcześniej, po zwolnieniu warunkowym. Według Ministerstwa kara w tym wymiarze nie spełnia swojej funkcji.
Kary w nowym wymiarze za najcięższe przestępstwa, będą wyglądały następująco:
- Zabójstwo:
Teraz: od 8 do 15 lat więzienia, 25 lat więzienia albo dożywocie
Po zmianie: od 10 do 30 lat więzienia albo dożywocie;
- Spowodowanie ciężkiego uszkodzenia ciała ze skutkiem śmiertelnym:
Teraz: od 5 do 15 lat więzienia, 25 lat więzienia albo dożywocie
Po zmianie: od 5 do 30 lat więzienia albo dożywocie
- Porwanie dla okupu połączone ze szczególnym udręczeniem:
Teraz: od 5 do 15 lat albo 25 lat więzienia
Po zmianie: od 5 do 25 lat więzienia;
- Fałszerstwo pieniędzy:
Teraz: od 5 do 15 lat albo 25 lat więzienia
Po zmianie: od 5 do 25 lat więzienia.
Dożywocie bez możliwości wcześniejszego zwolnienia
Najważniejszą zmianą zdaje się być wprowadzenie bezwzględnej kary dożywotniego pozbawienia wolności bez możliwości warunkowego zwolnienia.
„Orzeczenie takiej kary będzie zależeć od uznania sądu. Będzie mogła być orzekana w dwóch sytuacjach. Po pierwsze za czyn popełniony po prawomocnym skazaniu za przestępstwo przeciwko życiu i zdrowiu, wolności, wolności seksualnej, bezpieczeństwu powszechnemu lub za przestępstwo o charakterze terrorystycznym na karę dożywotniego pozbawienia wolności albo karę pozbawienia wolności na czas nie krótszy niż 20 lat. A po drugie jeżeli charakter i okoliczności czynu oraz właściwości osobiste sprawcy wskazują, iż pozostawanie sprawcy na wolności spowoduje trwałe niebezpieczeństwo dla życia, zdrowia, wolności lub wolności seksualnej innych osób” – wyjaśnia resort.
W takich przypadkach dożywocie może mieć właśnie charakter bezwzględny, czyli pozbawiać możliwości ubiegania się o warunkowe zwolnienie.
W tej chwili skazany na dożywocie może ubiegać się o warunkowe zwolnienie po 25 latach. Projekt wydłuża ten czas do 30 lat.
Kolejną zmianą jest wydłużenie okresu próby przy warunkowym zwolnieniu z kary dożywocia. Po zmianie będzie on obowiązywał dożywotnio, a nie, tak jak obecnie, 10 lat. Zwiększy się też okres przedawnienia karalności zabójstwa – z 30 do 40 lat.
Kary za pedofilię i gwałty w górę
Zaostrzenie sankcji za przestępstwa na tle seksualnym to kolejne zmiany nowych przepisach. Sprawca zgwałcenia dziecka będzie podlegał karze od 5 do 30 lat więzienia lub karze dożywocia. Teraz za to przestępstwo grozi od 3 do 15 lat więzienia.
Ta sama kara, od 5 do 30 lat lub dożywocie, będzie też grozić za zgwałcenie ze szczególnym okrucieństwem oraz za zgwałcenie z następstwem w postaci ciężkiego uszczerbku na zdrowiu.
Inaczej będzie w przypadku gwałtu z następstwem śmierci człowieka. Tu kara wyniesie od 8 do 30 lat lub dożywocie. W przepisach uwzględniono także nowe typy kwalifikowane tego typu przestępstwa, m.in. na na kobiecie ciężarnej, z posługiwaniem się bronią palną, czy z utrwalaniem obrazu i dźwięku z przebiegu czynu. Po zmianach ten czyn będzie sankcjonowany karą od 3 do 20 lat więzienia (teraz od 2 do 12 lat).
Surowość wobec recydywistów
Obecnie nie ma szczególnej postaci wymiaru kary dla przestępców seksualnych – recydywistów. W nowym KK zostało to uwzględnione jako nadzwyczajne zaostrzenie kary, czyli podwyższenie dolnej granicy kary pozbawienia wolności o połowę, a w przypadku występków również podwyższenie górnej granicy o połowę.
Multirecydywiści natomiast będą mieli zaostrzoną karę: obecnie wzrasta ona o miesiąc, a będzie o połowę.
Wśród wielu innych zmian ważne jest także wyłączenie przedawnienia karalności zgwałcenia dziecka lub zgwałcenia ze szczególnym okrucieństwem. W przypadku innych przestępstw na tle seksualnym wobec małoletnich przedawnienie nie będzie mogło nastąpić przed ukończeniem przez małoletniego 40. roku życia.
Ochrona ofiar
Na wniosek pokrzywdzonego sąd orzeknie obligatoryjnie zakaz kontaktowania się sprawcy z ofiarą, zakaz zbliżania się do niej, nakaz opuszczenia lokalu zajmowanego wspólnie z ofiarą. Bez wniosku sąd będzie mógł również zastosować te środki.
Jak informuje resort, dodatkowo Rejestr Sprawców Przestępstw na Tle Seksualnym zostanie uzupełniony o zawód wyuczony i wykonywany przez sprawcę w momencie popełnienia przestępstwa. Usprawni to pracę organów ścigania, wzbogacając zakres danych służących do profilowania (typowania) sprawców przestępstw na tle seksualnym. Zwiększy to również skuteczność działań mających zapobiegać i wykrywać takie przestępstwa.
Surowość i sprawiedliwość
Ministerstwo argumentuje, że kary muszą spełniać swoje zadanie.
„Kary muszą być na tyle surowe, by skutecznie odstraszały przed popełnianiem przestępstw. Muszą być dolegliwe dla skazanych i dawać ofiarom poczucie zadośćuczynienia.”
Projekt przewiduje też wiele innych zmian, m.in. podwyższenie kar za poważne przestępstwa przeciwko życiu i zdrowiu oraz wprowadza karalność za nowe typy przestępstw, które dotychczas w ogóle nie były karalne. Są to:
- przyjęcie zlecenia zabójstwa – od 2 do 15 lat więzienia;
- uchylanie się od naprawienia szkody wyrządzonej przestępstwem – od 3 miesięcy do 5 lat więzienia (dziś grozi jedynie egzekucja komornicza);
- nowy typ wymuszenia rozbójniczego, tj. wymuszenia mienia poprzez szantaż – od roku do 10 lat pozbawienia wolności (obecnie jest to przestępstwo zmuszania zagrożone tylko karą do 3 lat),
- przygotowanie do zabójstwa, za które ma grozić od 2 do 15 lat pozbawienia wolności.
Źródło: ms.gov.pl
