We wtorek, 4 kwietnia, odbędą się oficjalne uroczystości, związane ze wspomnieniem ofiar masowych egzekucji, do jakich doszło na Firleju w 1940 r. Tradycyjnie dojdzie do złożenia kwiatów i zapalenia zniczy pod pomnikiem ku czci zamordowanych – Mauzoleum na Firleju.
Na obecnym terenie radomskiego Firleja w trakcie drugiej wojny światowej doszło do makabrycznych wydarzeń. W miejscu tym, 4 kwietnia 1940 r., rozstrzelano 141 mężczyzn. Były to pierwsze masowe egzekucje na terenie ówczesnej wsi położonej na terenie gminy Wielogóra. Stracone osoby aresztowano wcześniej, w związku z pacyfikacją wsi w powiecie opoczyńskim i koneckim wspierających oddział legendarnego majora Henryka Dobrzańskiego „Hubala”. Taki sposób i miejsce przeprowadzenia egzekucji był nieprzypadkowy. Niemcy mordowali po kryjomu, nie wydając ciał rodzinie, gdyż chcieli w ten sposób uniknąć manifestacji patriotycznych.
We wtorek, 4 kwietnia, już od rana bestialsko pomordowani będą upamiętnieni w ramach XII Rajdu Pamięci „Firlej”. Główne uroczystości odbędą się o godzinie 12 na cmentarzu komunalnym przy ul. Ofiar Firleja w Radomiu. W miejscu tym dojdzie do uroczystego apelu w wykonaniu uczniów z I Liceum Ogólnokształcącego im. Mikołaja Kopernika w Radomiu. Następnie zaplanowano przemówienia okolicznościowe. W wydarzeniu będą uczestniczyć przedstawiciele władz samorządowych, wojskowych, organizacji kombatanckich, harcerzy, a także wspomniana młodzież szkolna i uczestnicy rajdu pamięci. Jedną z najważniejszych części uroczystości będzie złożenie kwiatów i zapalenie zniczy pod pomnikiem ku czci zamordowanych – Mauzoleum na Firleju.
W związku z rocznicą zaplanowano także działania edukacyjne. W ramach „Spotkania z historią” pracownik Delegatury IPN w Radomiu, dr. hab. Sebastian Piątkowski ma wygłosić prelekcję na temat Firleja i pozostałych miejsc masowych straceń z okolic Radomia, które wydarzyły się od 1939 r. do 1945 r. Spotkanie zaplanowano o godz. 13 w Resursie Obywatelskiej w Radomiu. Po prelekcji będzie wyświetlany film dokumentalny „Zacheusz”. Bohaterem dzieła będzie Zacheusz Pawlak – harcerz, który przeszedł przez więzienie radomskie, był torturowany, a następnie trafił do obozu koncentracyjnego na Majdanku.
Na terenie obecnego Firleja, w trakcie niemieckiej okupacji zamordowano, według różnych szacunków, od 6 do nawet 15 tysięcy osób. Akcja pacyfikacyjna wymierzona w 31 wsi na terenie powiatów koneckiego, kieleckiego i opoczyńskiego, na terenie których funkcjonował majora Henryka Dobrzańskiego „Hubala”, trwała od 30 marca do 11 kwietnia 1940 r. Łącznie zamordowano 712 cywilów. Niemcy, w wyniku obawy, zabili także 30 kwietnia 1940 r. legendarnego „Hubala”.
