Kim był „zaczepowy”? Jak weselni muzykanci witali gości? Czy potocznie zwana „trąbką umarłych” roślina to kwiat czy może grzyb? Taką życiową wiedzą o przeszłości swoich przodków musieli wykazać się uczestnicy konkursu, zorganizowanego niedawno w gminie Tczów.
„Czy znasz życie i mowę swoich przodków? Zapytaj babcię, zapytaj dziadka” – to tytuł konkursu, którego finał odbył się w miniony piątek w Tczowie. Wzięło w nim udział dwudziestu uczestników, którzy mieli za zadanie wykazać się poważną znajomością obyczajowości poprzednich pokoleń.
– Konkurs był dedykowany naszym mieszkańcom niezależnie od ich wieku. Wszyscy chętni otrzymywali od nas zestawy pytań, a po uzupełnieniu odpowiedzi zwracali karty. Uczestnicy przyznawali, że poziom trudności był naprawdę wysoki i nierzadko byli zaskoczeni zagadnieniami – przyznaje Marlena Pietraszewska, dyrektor Gminnej Biblioteki Publicznej w Tczowie i główny organizator konkursu.
Uczestnicy musieli odpowiedzieć na pytania z zakresu znaczenia słów, używanych w mowie potocznej dawnych mieszkańców regionu radomskiego, ale także swoistych zagadek na temat zwyczajów czy życia na wsi. Jednak wszyscy przyznają, że poszukiwania były doskonałą, pouczającą przygodą i miłą formą spędzenia czasu na odkrywaniu tajemnic przodków.
Autorem konkursu i jednocześnie wszystkich pytań jest Marian Kwiecień, regionalista i miłośnik dawnej wsi. Do tej pory już 42 placówki z regionu radomskiego zdecydowały się na organizację zmagań, a jurorem pozostaje twórca i inicjator. Z należytą starannością sprawdza odpowiedzi, aby wyłonić laureatów.
– Na tę chwilę przygotowałem około 1700 pytań konkursowych, związanych z życiem na dawnej wsi. Poziom ich trudności jest bardzo zróżnicowany, ale jednocześnie zmusza do poszukiwania odpowiedzi, przez co – mam nadzieję – pamięć o naszych przodkach przekazywana jest kolejnym pokoleniom. Cieszy również fakt, że uczestnicy pozytywnie odbierają uwzględnione przeze mnie zagadnienia, a często nawet członkinie Kół Gospodyń Wiejskich mają zagwozdkę przy udzielaniu prawidłowych odpowiedzi – mówi nam Marian Kwiecień.
Najlepsi w zmaganiach okazali się: pracowniczka miejscowej szkoły Agnieszka Zawada, Teresa Drab – również pracowniczka tejże placówki, uczeń szkoły podstawowej w Janowie – Maciej Rosicki oraz Jadwiga Wolszczak z Koła Gospodyń Wiejskich w Bartodziejach. Laureaci otrzymali wartościowe nagrody, a wszyscy uczestnicy – pamiątkowe dyplomy i drobne upominki.
Uroczysty finał odbył się w Urzędzie Gminy Tczów. Patronat nad konkursem objął Narodowy Instytut Kultury i Dziedzictwa Wsi oraz wójt gminy Tczów – Arkadiusz Baran.
– Organizacja konkursu była wielką przyjemnością. Dzięki temu jego uczestnicy mogli poznać życie swoich przodków i nawiązać więź ze starszymi mieszkańcami gminy poszukując odpowiedzi na zagadnienia. Ponadto dla naszych seniorów była to okazja do powspominania czasów dzieciństwa, a z kolei dla młodszych uczestników – szansa na poznanie życia swoich dziadków czy pradziadków. Mam nadzieję, że będą pielęgnować te międzypokoleniowe relacje oraz zdobytą wiedzę – podkreśla Marlena Pietraszewska.
Warto dodać, że niedawno ukazała się niezwykła publikacja autorstwa Mariana Kwietnia pt. „Słownik gwarowy ziemi radomskiej”, o której pisaliśmy tutaj:
