Władysław Matlakowski to urodzony w Warce lekarz, badacz podhalańskiej kultury i tłumacz z języka angielskiego.
Urodził się w roku 1850. 19 lat później ukończył ze złotym medalem III Gimnazjum w Warszawie przy pl. Trzech Krzyży. W tym samym roku rozpoczął studia na wydziale lekarskim Uniwersytetu Warszawskiego, które zwieńczył w 1875 roku dyplomem lekarza cum eximia laude. Doskonalił umiejętności medyczne w Londynie. Od 1880 roku redagował „Gazetę Lekarską”. Poślubił Julię Zaborowską ze Zbijewa. Podczas wakacji spędzanych w rodzinnym majątku żony zbierał i gromadził tamtejszy folklor muzyczny i słowny. Od 1889 roku pełnił funkcję ordynatora chirurgii żeńskiego oddziału chirurgicznego w Szpitalu Dziesiątka Jezus w Warszawie.
Wydał około 120 prac z zakresu medycyny. W wyniku gruźlicy płuc zaczął przyjeżdżać na kuracje klimatyczne do Zakopanego, aż w końcu się tam osiedlił. Zafascynowała go tamtejsza sztuka ludowa. Należał do jednego z pierwszych badaczy góralszczyzny. Rezultatem tych studiów było najpierw dzieło „Budownictwo ludowe na Podhalu”, a następnie – wydana dopiero pośmiertnie – monografia „Zdobienie i sprzęt ludu polskiego na Podhalu”. Z ludzi związanych z Podhalem przyjaźnił się z Tytusem Chałubińskim i Stanisławem Witkiewiczem.
W 1894 roku Matlakowski wyjechał na Kujawy, do majątku teścia w Zbijewie. Postępująca choroba zmusiła go do porzucenia pracy zawodowej. Poświęcił się badaniom etnograficznym i sztuce translacji. Planował przełożenie na polski dramaturgii Szekspira. Zdążył przetłumaczyć jedynie „Hamleta”. Praca ukazała się w Krakowie w 1894 roku, opatrzona kilkusetstronicowym wstępem i komentarzem. Przekład nigdy nie trafił na scenę, zachowało się też niewiele egzemplarzy tego wydania. Przygotowany z tak wielkim poświęceniem nakład spłonął wkrótce po ukazaniu się, nie było też wznowień.
11 miesięcy po publikacji Matlakowski umarł. Spoczywa na cmentarzu w Chodczu na Kujawach. W wareckim kościele pofranciszkańskim wmurowana jest tablica epitafijna poświęcona jego pamięci.
(TO-RT)
Źródło: J Kapuścik „Władysław Matlakowski (1850-1895). Źródła do biografii”
