Radom: Dwa Virtuti Militari

Radomianin Wacław Kryński był adiutantem Józefa Piłsudskiego.

Kryński przyszedł na świat 8 VIII 1898 roku w Radomiu. Pochodził z rodziny ziemiańskiej, której rosyjscy zaborcy odebrali dobra Jasionna za wsparcie Powstania Styczniowego. W wieku 7 lat trafił do Lubartowa. W sierpniu 1914 – rok przed matura – uciekł do legionistów Piłsudskiego Służył jako ochotnik-szeregowiec, potem awansowany do stopnia dowódcy sekcji. Z I Brygadą przebył cały szlak bojowy.

Po kryzysie przysięgowym działał w Polskiej Organizacji Wojskowej, a po odzyskaniu przez Polską niepodległości służył – w stopniu podchorążego – w I Pułku Szwoleżerów. Uczestniczył w wojnie polsko-bolszewickiej. Za dzielność uhonorowany orderem Virtuti Militari oraz – cztery razy! – Krzyżem Walecznych. 

W roku 1921, ukończywszy średnią edukację w stołecznym gimnazjum im. Mikołaja Reja – wybrał wojskową drogę życia. Ukończył kursy informacji lotniczej oraz łączności. W latach 1932-35 był adiutantem ds. specjalnych marszałka Piłsudskiego.

U schyłku II Rzeczpospolitej prowadził zajęcia w szkołach oficerskich. W czasie Kampanii Wrześniowej dowodził – w stopniu majora – Korpusem Ochrony Pogranicza “Niewirków”. Walcząc na Podolu z jednostkami Armii Czerwonej przebił się na Lubelszczyznę, gdzie wziął udział w ostatniej bitwie Września 1939 roku, stoczonej przez polskie wojsko pod Kockiem. 6 października 1939 z powodu braku amunicji poddał się Niemcom. Dowództwo Wehrmachtu salutowało pokonanym, a generał Franciszek Kleeberg przyznał Kryńskiemu za zasługi bojowe kolejny order Virtuti Militari.

Wyróżniony odebrał go dopiero w roku… 1969, ponieważ nie wiedział o odznaczeniu. Został jednym z nielicznym Polaków dwukrotnie odznaczonym naszym najważniejszym krzyżem wojennym.

W czasie II wojny światowej Kryński przebywał w oflagu. Od maja 1945 roku przez półtora roku pełnił służbę w Polskich Siłach Zbrojnych na Zachodzie. Powróciwszy do Polski pracował w rolnictwie, cukrownictwie i melioracji. Był stale inwigilowany i wielokrotnie przesłuchiwany przez Urząd Bezpieczeństwa. Zmarł 12 VII 1980  Toruniu. Pochowany na tamtejszym cmentarzu.

(TO-RT)

Źródło: A. Zawilski “Polskie fronty 1918 – 1945”