Przygotowana w Ministerstwie Sprawiedliwości ustawa antyprzemocowa 30 listopada weszła w życie. Dzięki aktowi prawnemu sprawcy przemocy domowej będą natychmiast izolowani od swoich ofiar.
Głosowanie nad ustawą odbyło się 30 kwietnia br. Uchwalono ją niemal jednogłośnie. Dzięki zaproponowanym przez Ministerstwo Sprawiedliwości rozwiązaniom potrzebujący otrzymają pomoc natychmiast, a nie po kilku tygodniach lub miesiącach, jak zdarzało się dotychczas w sprawach cywilnych rozstrzyganych na drodze sądowej. Ustawa sprawi, że ofiary przemocy nie będą już zmuszone do życia pod jednym dachem z prześladowcą lub do szukania schronienia poza własnym domem. Przyjęte przepisy sprawią, że Polska znajdzie się w elitarnym gronie państw, gdzie będą obowiązywać najwyższe standardy ochrony ofiar tego typu przestępstw.
System zapobiegania przemocy
“My nie marnujemy czasu, działamy, a nie tylko dyskutujemy o zapobieganiu przemocy.” – powiedział Minister Sprawiedliwości Prokurator Generalny Zbigniew Ziobro podczas konferencji prasowej, która dotyczyła nowych przepisów. “Wprowadzając nowe przepisy, rząd Zjednoczonej Prawicy udowodnił, że można działać skutecznie bez całej warstwy ideologicznej, która jest zawarta w Konwencji Stambulskiej. Ta ideologia szkodzi, a nie pomaga w rozwiązywaniu konkretnych problemów ofiar przemocy. To nie religia czy tradycja danego kraju są przyczynami przemocy w rodzinie. To zwykle alkohol, narkotyki czy dopalacze stanowią jej źródło.” – podkreślił minister Zbigniew Ziobro.
Ponadto minister przypomniał, że dzięki Ministerstwu Sprawiedliwości stworzono system długofalowej pomocy ofiarom przemocy. W Polsce funkcjonuje 370 ośrodków wsparcia dla poszkodowanych. Dzięki środkom z Funduszu Sprawiedliwości można tam otrzymać m.in pomoc prawną i psychologiczną. Dodatkowo Ministerstwo Sprawiedliwości zainicjowało także zamiany prawa, które doprowadziły do znacznie skuteczniejszego ściągania alimentów.
Agresor natychmiast opuści mieszkanie
Wdrożenie nowych przepisów spowoduje, że sprawca przemocy fizycznej zagrażającej życiu lub zdrowiu bezzwłocznie opuści mieszkanie.
“Policja dostała nowe narzędzie i może takie opuszczenie mieszkania przez prześladowcę wyegzekwować. Ponadto winny przemocy dostanie zakaz zbliżania się do ofiar na dwa tygodnie z możliwością przedłużenia tego czasu. Te sankcje natychmiast wyegzekwuje policja, a sądy szybko zajmą się sprawą” – stwierdził wiceminister sprawiedliwości Marcin Romanowski. Wiceminister, który nadzorował pracę nad ustawą, wspomniał, że w związku z nowymi przepisami przeszkolonych zostało blisko 30 tys. funkcjonariuszy policji i Żandarmerii Wojskowej. Szkolenia odbyły także osoby pierwszego kontaktu z ośrodków świadczących wsparcie dla pokrzywdzonych.
Za sprawne i szybkie przygotowanie przepisów podziękowała obecna na konferencji poseł Aleksandra Szczudło. Poseł przytoczyła statystyki policji z 2019 r., z których wynika, że przemoc domowa dotknęła 90 tys. osób, w tym 60 tys. kobiet. Aleksandra Szczudło podkreśliła, że przemoc domowa to ciągle istotny problem, a nie wszyscy poszkodowani potrafią szukać pomocy.
Sankcje wobec sprawców przemocy
Policja będzie mogła stosować środki przymusu wobec sprawcy przemocy. Sytuacja taka będzie miała miejsce w przypadku egzekwowania nakazu opuszczenia mieszkania przez agresora czy złamania zakazu zbliżania się do mieszkania i jego bezpośredniego otoczenia.
Sprawca przemocy nie będzie mógł się tłumaczyć, że nie ma miejsca do przeprowadzki. W takim przypadku policjant wskaże mu np. schronisko dla bezdomnych. Funkcjonariusz policji będzie mógł wydać wobec agresora zakaz zbliżania się do mieszkania i jego bezpośredniego otoczenia. Konsekwencją takiej decyzji będzie obowiązek sprawdzania przez policję czy sprawca przemocy stosuje się do ograniczeń. Złamanie zakazu przez agresora, a także niestosowanie się do nakazu opuszczenia mieszkania narazi sprawcę przemocy dodatkowo na zastosowanie aresztu, ograniczenia wolności lub grzywny.
Przyspieszona procedura
Ustawa będzie określać przypadki w jakich pisma procesowe doręczać będzie mogła policja. Organy ścigania obligatoryjnie udzielą sądowi wszelkiej pomocy niezbędnej do szybkiego zakończenia sprawy. W niektórych przypadkach sąd będzie musiał rozpatrzyć wniosek ofiary w ciągu trzech dni, a orzeczenie wyda w ciągu miesiąca od złożenia wniosku. Osoby domagające się zastosowania takich środków wobec sprawcy przemocy będą zwolnione z kosztów sądowych. Ofiary będą mogły uzyskać także pomoc psychologiczną lub otrzymać wsparcie i leczenie w dziedzinie uzależnień przyczyniających się do przemocy domowej.
Nowe przepisy wdrożono opierając się na normach prawnych obowiązujących w innych krajach, m.in. w Czechach i Austrii.
Źródło: Ministerstwo Sprawiedliwości, internet
Gdzie szukać pomocy?
Warto przypomnieć, że każda osoba będącą ofiarą przemocy, a także jej najbliżsi oraz świadkowie mogą uzyskać wsparcie. W ramach Funduszu Sprawiedliwości każda osoba pokrzywdzona przestępstwem, świadek przestępstwa oraz ich najbliżsi mogą otrzymać m.in. pomoc prawną, psychologiczną, materialną, edukacyjną, w zakresie podnoszenia kwalifikacji zawodowych oraz świadczeń zdrowotnych. Pomoc najłatwiej uzyskać poprzez kontakt z Linią Pomocy Pokrzywdzonym. Inną możliwością wsparcia jest kontakt z wybranym przez siebie ośrodkiem pomocy pokrzywdzonym lub wizyta w takim miejscu po wcześniejszym umówieniu i potwierdzeniu możliwości przyjęcia w placówce.
Więcej informacji, łącznie z numerami kontaktowymi i informacjami na temat konkretnych ośrodków pomocy można uzyskać po wejściu na stronę internetową:
https://www.funduszsprawiedliwosci.gov.pl/pl/znajdz-osrodek-pomocy/
