• Zgłoś nam!
  • Radomskie Wiadomości
    • Radom
    • Powiat Białobrzeski
    • Powiat Grójecki
    • Powiat Kozienicki
    • Powiat Lipski
    • Powiat Radomski
    • Powiat Przysuski
    • Powiat Szydłowiecki
    • Powiat Zwoleński
  • Kultura
  • Uzyskaj Pomoc
  • Kronika Policyjna
  • Sport
  • Zdrowie
  • Kontakt
niedziela, 22 listopada, 2026
  • Login
Radomskie.info | Portal Informacyjny
  • Zgłoś nam!
  • Radomskie Wiadomości
    • Radom
    • Powiat Białobrzeski
    • Powiat Grójecki
    • Powiat Kozienicki
    • Powiat Lipski
    • Powiat Radomski
    • Powiat Przysuski
    • Powiat Szydłowiecki
    • Powiat Zwoleński
  • Kultura
  • Uzyskaj Pomoc
  • Kronika Policyjna
  • Sport
  • Zdrowie
  • Kontakt
No Result
View All Result
Radomskie.info | Portal Informacyjny
No Result
View All Result

Radomskie: Pisanki Wielkanocne

Redakcja Radomskie.info by Redakcja Radomskie.info
3 kwietnia, 2021
in Radomskie
0
Radomskie: Pisanki Wielkanocne

fot. Pixabay

0
SHARES
84
VIEWS
Udostępnij na FacebookuUdostępnij na Twitterze

Najstarsze pochodzą z Mezopotamii. Wspominają o nich rzymianie: Owidiusz, Pliniusz Młodszy i Juwenalis. Według mitologii germańskiej, jajka znosił zając, jako zwierzę poświęcone bogini Osterze.

– Na obszarze Polski najstarsze pisanki – z końca X stulecia – odnaleziono podczas wykopalisk archeologicznych grodziska na opolskiej wyspie Ostrówek. Wzór rysowano na nich roztopionym woskiem, a następnie wkładano je do barwnika – łupin cebuli lub ochry, które nadawały im brunatnoczerwoną barwę. W procesie chrystianizacji pisankę włączono do elementów symboliki wielkanocnej. – informuje dr etnografii Weronika Sierotwińska.

Najstarsza literacka wzmianka, związana z pisankową tradycją, pojawia się w „Kronice Polskiej” Wincentego Kadłubka, dzieła z XIII wieku. Przez dekady wykształciły się rozmaite techniki przygotowywania jajek wielkanocnych.

– Drapanki uzyskiwało się przez skrobanie delikatnym dłutkiem, szpilką igła albo nożykiem zewnętrznej barwionej skorupki. Kraszanki (nazywane także malowankami) powstawały przez gotowanie jajka w wywarze barwnym z roślin koloryzujących Odpowiedni: brązowy: łupiny cebuli, czarny: kora dębu, olchy lub łupiny orzecha włoskiego, żółtozłocisty: kora młodej jabłoni lub kwiat nagietka, niebieski: płatki kwiatu bławatka, fioletowy: płatki kwiatu ciemnej malwy, zielony: pędy młodego żyta lub listki barwinka, różowy: sok z buraka. – wyjaśnia Sierotwińska.

Ponadto na wielkanocnych stołach w Polsce pojawiają się oklejanki – ornamentowane sitowiem, płatkami bzu, skrawkami kolorowego papieru, błyszczącej tkaniny oraz ażurki powstające z wydmuszek dziurkowanych wedle szablonu wiertłem dentystycznym, a następnie pokrywanych farbą akrylową.

– Każdy region ma własny sposób dekorowania świątecznych jajek – najznamienitsze wzory bywają prezentowane na muzealnych wystawach, niektóre z nich znajdują się w prywatnych kolekcjach. Coraz popularniejsze jest wykorzystywanie w procesie tworzenia pisanek flamastrów, naklejek i kalkomanii Powstają z gęsich, kaczych i kurzych jaj. W ostatnim czasie wykorzystuje się również strusie jaja, nadal są to jednak sporadyczne przypadki. Istnieją również specjalne typy sztucznych jajek wielkanocnych, np. z drewna, filcu czy styropianu. – precyzuje Sierotwińska

Pisankom przypisywano w przeszłości właściwości magiczne. Wierzono, że kąpiel w tej samej wodzie, w której gotowano wielkanocne jajka, gwarantuje zdrowie. Pojedynczą pisankę umieszczano również w sąsiedztwie fundamentów budynków, żeby zapewniła temu miejscu ochronę przed złymi mocami.

Oskar Kolberg, pionier etnograf rodem z Przysuchy, opisał w 1890 roku popularną zabawę „pisankową”: „Po południu w ten dzień Wielkanocy, chodzą chłopaki i dziewczęta po wsi, przechwalają się pięknością swoich kraszanek, a potem dobywając po jednej sztuce z kieszeni, próbują która mocniejsza, biją je nawzajem sztorcem obracając, a ten, którego mocniejsze jaje, ma prawo zabierać słabsze rozbite”.

– Ta rozrywka miała charakter koedukacyjny, lecz tworzenie pisanek długo pozostawało w gestii pań. Aby uniknąć sprowadzenia nieszczęścia, nie pozwalano mężczyznom przebywać w tym samym pomieszczeniu, gdzie przygotowywano te wielkanocne dekoracje. – konkluduje Sierotwińska.

(TO-RT)

Źródła: Kazimierz Moszyński „Kultura ludowa Słowian”

Tags: gastronomiaobyczajeradomskietradycja
Redakcja Radomskie.info

Redakcja Radomskie.info

Zapamiętaj ten numer! +48 222 309 900 – to numer SOS – Linia Pomocy Pokrzywdzonym

by Redakcja Radomskie.info
21 lutego, 2022
0
Zapamiętaj ten numer! +48 222 309 900 – to numer SOS – Linia Pomocy Pokrzywdzonym
Prawo

Jesteś ofiarą przestępstwa? Świadkiem? Doznajesz przemocy np. w rodzinie? Czujesz się osamotniony? Szukasz pomocy? Zadzwoń na numer +48 222 309...

Read moreDetails

Dom bezpiecznym miejscem!

https://www.youtube.com/watch?v=7ZUmk2pQQ8c
No Result
View All Result

Gdzie uzyskać bezpłatną pomoc prawną?

Drewniana ławka w parku przykryta warstwą śniegu
Radom

Radom. Pierwszy śnieg, pod 986 lub 112 zgłosisz osobę zagrożoną wychłodzeniem

22 listopada, 2026
Dłonie dwóch osób nad papierowym formularzem leżącym na stole, jedna z nich trzyma długopis
Radom

Radom. Do końca listopada można głosować na najpopularniejszego dzielnicowego

22 listopada, 2026
Wiklinowy kosz pełen kolorowych kłębków włóczki
Gospodarka

Powiat radomski. Firmą Roku w konkursie Perła Powiatu została PIMOtki z gminy Wierzbica

22 listopada, 2026

Kto może uzyskać bezpłatną pomoc prawną?

Ostatnie wpisy

  • Radom. Pierwszy śnieg, pod 986 lub 112 zgłosisz osobę zagrożoną wychłodzeniem
  • Radom. Do końca listopada można głosować na najpopularniejszego dzielnicowego
  • Powiat radomski. Firmą Roku w konkursie Perła Powiatu została PIMOtki z gminy Wierzbica
  • Radom. Dziś o 16:30 w Elektrowni przedpremierowo „Natura miłości”, po seansie dyskusja
  • Radom. Wojewoda cofnął zamknięcie sektora gości, Radomiak zremisował z Wisłą 0:0

Skontaktuj się z nami!

Serdecznie zapraszamy do kontaktu, nasza redakcja czeka na e-maile o Państwa problemach, wydarzeniach mających miejsce na terenie Radomia i okolic, organizacji ciekawych wydarzeń!

Nasz e-mail: [email protected]
Na Facebooku: Radomskie.info - Informacje z Regionu
Kronika Policyjna

Radom/Powiat radomski: Groźne wypadki. Ranna 7-letnia dziewczynka i starszy mężczyzna

30 sierpnia, 2023
Powiat szydłowiecki: Tarcza na celowniku [galeria]
Powiat Szydłowiecki

Powiat szydłowiecki: Tarcza na celowniku [galeria]

11 maja, 2022

Tagi:

Białobrzegi (170) dofinansowanie (182) drogi (169) dzieci (149) Fundusz Sprawiedliwości (156) Grójec (174) historia (519) inwestycja (315) inwestycje (163) KMP Radom (462) koncert (142) Konkurs (136) Kozienice (174) KPP Grójec (214) Kultura (525) muzyka (197) mzdik radom (155) patriotycznie (454) Pionki (182) policja (848) Policja Radom (352) pomoc (359) pomoc pokrzywdzonym (724) Powiat Białobrzeski (279) Powiat Grójecki (517) powiat kozienicki (299) powiat lipski (188) powiat przysuski (226) powiat radomski (880) powiat szydłowiecki (256) Powiat Zwoleński (251) przestępstwo (197) Radom (2424) radomskie (1177) region radomski (654) sport (327) Straż Pożarna (225) Szydłowiec (147) sąd (204) województwo mazowieckie (150) wydarzenie (209) wypadek (328) wystawa (152) zatrzymanie (148) Zwoleń (138)
Sfinansowano ze środków Funduszu Sprawiedliwości, którego dysponentem jest Minister Sprawiedliwości.

Copyright © 2021 Stowarzyszenie Przyjaciół Zdrowia - Wszelkie prawa zastrzeżone

Welcome Back!

Login to your account below

Forgotten Password?

Retrieve your password

Please enter your username or email address to reset your password.

Log In

Add New Playlist

No Result
View All Result
  • Zgłoś nam!
  • Radomskie Wiadomości
    • Radom
    • Powiat Białobrzeski
    • Powiat Grójecki
    • Powiat Kozienicki
    • Powiat Lipski
    • Powiat Radomski
    • Powiat Przysuski
    • Powiat Szydłowiecki
    • Powiat Zwoleński
  • Kultura
  • Uzyskaj Pomoc
  • Kronika Policyjna
  • Sport
  • Zdrowie
  • Kontakt

Copyright © 2021 Stowarzyszenie Przyjaciół Zdrowia - Wszelkie prawa zastrzeżone