Wiosną 1942 roku niemieckie władze Generalnego Gubernatorstwa rozpoczęły zbrodniczą operację likwidacji znajdujących się na tam gett.
Otrzymała kryptonim „Reinhardt” na cześć Reinharda Heydricha, szefa Głównego Urzędu Bezpieczeństwa Rzeszy, jednego z czołowych architektów Holocaustu.. Mieszkańcy kolejnych dzielnic zamkniętych byli mordowani na miejscu, rozstrzeliwani w zbiorowych egzekucjach oraz deportowani do obozów śmierci, ginąc tam w komorach gazowych. W czasie kilkunastu miesięcy zamordowano ok. 1,85 mln Żydów. Większość była obywatelami Polski.
Tragiczna śmierć setek tysięcy mężczyzn, kobiet i dzieci, a także ich wcześniejsze losy na okupowanych przez Niemców ziemiach polskich, to tematy obecne już od dawna w ogólnoświatowej historiografii. Zagadnieniem, o którym wiemy jednak do dziś bardzo mało jest tożsamość sprawców zbrodni. Brak głębszej wiedzy zarówno na temat osób podejmujących decyzje i wydających rozkazy, jak i szeregowych funkcjonariuszy niemieckiego aparatu policyjnego, którzy likwidowali getta.
Wystawa plenerowa “Aktion <Reinhardt> 1942–1943”, przygotowana przez Oddziałowe Biuro Edukacji Narodowej IPN w Lublinie i Oddziałowe Biuro Badań Historycznych IPN w Lublinie – Delegatura w Radomiu, przypomina te dramatyczne wydarzenia. Jej autorem jest dr hab. Sebastian Piątkowski, przy współpracy: Karoliny Zarębskiej, Aleksandry Kaiper-Miszułowicz, Anny Łukasik oraz Magdaleny Śladeckiej.
Ekspozycja ukazuje jak doszło do całkowitej likwidacji gett w Generalnym Gubernatorstwie i Okręgu Białostockim, co było równoznaczne z wymordowaniem ich mieszkańców. Za datę symbolizującą rozpoczęcie akcji eksterminacyjnej uznaje się noc z 16 na 17 marca 1942 r., kiedy do Bełżca przywieziono pierwszy transport Żydów z lubelskiego getta. Dotknęła przede wszystkim ludność zamieszkałą w Małopolsce, na Podkarpaciu, Lubelszczyźnie, Podlasiu oraz na terenach zabużańskich..
Na panelach wystawowych omówiono cele niemieckiej polityki antyżydowskiej i etapy jej realizacji na okupowanych ziemiach polskich. Kolejne tablice informują o stworzonych specjalnie na potrzeby aktion “Reinhardt” obozach Zagłady w Bełżcu, Sobiborze i Treblince oraz włączonych w realizację mordu niemieckich obozach: KL Majdanek i KL Auschwitz.
W ciągu najbliższych miesięcy wystawa będzie prezentowana w Radomiu, a następnie miastach regionu radomskiego: Pionkach, Kozienicach, Zwoleniu, Białobrzegach, Lipsku, Iłży, Przysusze oraz Szydłowcu
(TO-RT)
Źródło: ipn.gov.pl
