Gmina Przytyk stara się odzyskać prawa miejskie, które utraciła w 1869 r. na mocy ukazu carskiego. W tej sprawie będą prowadzone konsultacje społeczne.
W 2022 r. wojewoda mazowiecki, Konstanty Radziwiłł zwrócił się z pismem do miejscowości, które utraciły miejski status po powstaniu styczniowym, z propozycją ponownego ubiegania się o nadanie praw miejskich. Mogłoby się odbywać na zasadzie specjalnej procedury, liberalizującej dotychczasowe wymogi. Nie jest to nowy pomysł, gdyż dyskusję o dyskusję o wprowadzeniu szybszej ścieżki legislacyjnej, w celu przywrócenia praw miejskich, zainicjowano już kilka lat temu. Jednym z wymogów, zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów, niezbędnym do rozpoczęcia procedury odzyskania praw miejskich jest konieczność posiadania minimum dwóch tysięcy mieszkańców. Dzięki specjalnej ścieżce prawno-administracyjnej, związanej z rocznicą 160-lecia powstania styczniowego, możliwe jest pominięcie tego kryterium. Skorzystać może na tym m.in. Przytyk, w którym obecnie mieszka ponad 900 osób. Miejscowość mogłaby tym samym dołączyć do wielu miast w Polsce, które w ostatnich latach odzyskały prawa miejskie, po wcześniejszej degradacji przez carskie władze. Przypomnijmy, że Przytyk był miastem od XIV w. Status ten utracił, podobnie jak 335 innych miast z Królestwa Polskiego, na mocy ukazu carskiego.
Korzyści wynikające z praw miejskich
Przywrócenie praw miejskich ma dla danej miejscowości wiele walorów. Przynosi jej to większy prestiż i pozytywnie wpływa na wizerunek. Dzięki uzyskaniu praw miejskich Przytyk byłby piątym miastem w regionie, po Pionkach, Iłży, Skaryszewie i Jedlni-Letnisku. Nowe miasto mogłoby zachęcić ludzi do osiedlania się. Prawa miejskie dałyby także większe możliwości w zakresie pozyskania środków z zewnątrz. Przytyk, dzięki zyskaniu statusu miasta, mógłby przyciągnąć nowych inwestorów. Status miejski wpłynąłby na rozwój turystyki oraz lepsze wykorzystanie zasobów historycznych. W przypadku Przytyku, podobnie jak w odniesieniu do innych miejscowości, które utraciły prawa miejskie po powstaniu styczniowym, kwestię odzyskania praw miejskich rozpatruje się w kategoriach aktów dziejowej sprawiedliwości.
Konsultacje społeczne
Gmina Przytyk rozpoczęła na początku roku kampanię informacyjną adresowaną do mieszkańców, w związku ze staraniem się o odzyskanie praw miejskich. Kampania ma niejako uspokoić osoby zamieszkujące miejscowość, które mogłyby się obawiać przyszłej zmiany. Gmina podkreśla, że status miasta nie wpłynie na wysokość opłat, a także podatków.
Mieszkańcy, w związku z nadaniem praw miejskich, nie muszą obawiać się dodatkowych formalności dotyczących m.in. konieczności wymiany dowodu. Jak przekonuje gmina rolnicy nie stracą w przypadku ewentualnej zmiany dopłat.
Dyskusję dotyczącą przywrócenia praw miejskich Przytykowi podjęli radni i sołtysi, podczas sesji Rady Gminy Przytyk, która odbyła się pod koniec zeszłego roku. Jak podkreśla wójt gminy – Dariusz Wołczyński proces przywracania praw miejskich jest długotrwały. Oprócz konieczności przygotowania dokumentacji, gmina planuje, podobne jak inne miejscowości starające się o nadanie praw miejskich, przeprowadzenie konsultacji społecznych. Szczegółowych informacji mieszkańcom, dotyczących przywrócenia statusu miasta miejscowości Przytyk, zamierza udzielać m.in. wójt Dariusz Wołczyńśki. Konsultacje społeczne są tylko etapem w całej procedurze nadania praw miejskich i nie są wiążące dla organów władzy publicznej, niemniej jednak ich wyniki są brane pod uwagę przy podejmowaniu ostatecznej decyzji.
