Pałac w Borkowicach wzniesiono w 1908 roku według projektu Władysława Marconiego i Zygmunta Hendla.
Powstała budowla w stylu eklektycznym z elementami neorenesansowymi, neobarokowymi i klasycystycznymi. Podpiwniczony gmach, kryty dachem mansardowym liczy, dwie kondygnacje.
Obiekt usytuowany jest na wzniesieniu i otoczony parkiem w stylu angielskim o powierzchni około 9,4 ha z licznymi okazami starodrzewu liściastego, między innymi 300-letnim platanem oraz 200-letnia lipą drobnolistną. Teren urozmaicony licznymi alejkami, wąwozami, grotami, mostkami oraz wzniesieniem na kształt kopca krakowskiego.
Pierwsze udokumentowane wzmianki istnienia osady Borkowice pojawiają się w roku 1308. Przez następne blisko cztery wieki właścicielami dóbr leśno-rolnych w tej okolicy byli Duninowie-Borkowscy. W XVII stuleciu teren przeszedł w ręce rodu Szaniawskich, a następnie Jana Dziboniego, przedsiębiorcy z włoskiem rodowodem..
W roku 1700 dobra nabył wojewoda poznański, Stanisław Małachowski i w posiadaniu jego potomków Borkowice znajdowały się przez 172 lata, gdy przejął je – na moment – Jan Tarnowski z Dzikowa – by odsprzedać Marii i Stefanowi Dembińskim. To oni właśnie w 1903 r. rozpoczęli budowę rodzinnej rezydencji. Pałac zachwycał nie tylko architekturą, ale i nowoczesnością, między innymi zapewniając system centralnego ogrzewania a niedługo po wybudowaniu również elektryczność.
Jesienią 1939 roku rodzina Dembińskich została z pałacu wyrzucona, gdyż zarekwirował go Wehrmacht Po zajęciu Borkowic w styczniu 1945 przez Armię Czerwoną w gmachu zorganizowano lazaret. Wtedy obiekt został niemal całkowicie zdewastowany, po prowizorycznej rekonstrukcji odbudować stał się na ponad cztery dekady siedzibą szkoły rolniczej.
21 lat temu zespół pałacowo-parkowy stał się własnością Starostwa Przysuskiego, Wkrótce potem wystawiono go na sprzedaż i trafił w ręce prywatne.
Elewacja frontowa (północna) jest dziewięcioosiowa i symetryczna. Na osi centralnej zaprojektowano wejście główne, akcentowane horyzontalnie schodami jednobiegowymi, a wertykalnie – trójbocznym ryzelitem. Ponad drzwiami wejściowymi usytuowano balkon wsparty częściowo na konsolach. Otwory okienne w tej części budynku są owalne, zaś mansardę ozdabia iglica z kulą. Elewacje boczne są sześcioosiowe, asymetryczne z jednoosiowym ryzalitem zlokalizowanym asymetrycznie. Natomiast elewacja południowa jedenastoosiowa, symetryczna. W jej osiach skrajnych wybudowano loggie – i to zarówno w kondygnacji parteru, jak i piętra. Otwory okienne w tej części domostwa są prostokątne. Elewacje tynkowane, gładkie, zwieńczone wydatnym gzymsem oraz fryzem z pojedynczymi tryglifami przy narożach.
(TO-RT)
Źródło: internet powiat przysuski
