Rzeźbiarz Franciszek Strynkiewicz urodził się w roku 1893 w Mogielnicy.
Po ukończeniu gimnazjum uczestniczył w tajnych kursach samokształceniowych, za co został aresztowany i uwięziony przez władze carskie. Ukończył seminarium nauczycielskie w Warszawie. Od sierpnia 1915 walczył w Leginach Polskich – w kampanii wołyńskiej został ranny. Po rekonwalescencji wstąpił do Polskiej Organizacji Wojskowej. Jako ochotnik brał udział w wojnie w bolszewikami. Następnie kształcił się w stołecznej Szkole Sztuk Pięknych. Potem – przez trzy dekady – w niej uczył. Mieszkał głównie w Warszawie oraz w rodzinnej Mogielnicy.
W II Rzeczpospolitej związał się z nurtem klasycyzującym. Rzeźby Strynkiewicza z tego okresu charakteryzują się syntetyzmem formy (np. „Popiersie Waleriana Łukasińskiego”, „Głowa Chinki”, „Popiersie Józefa Piłsudskiego”).
Po II wojnie światowej w twórczości plastyka zaznaczyła się tendencja wiodąca ku zwiększeniu ekspresji. Szczególnie wyrażało się to w dziełach o tematyce martyrologicznej, na przykład cyklu „Oświęcim” – oraz w pracach dotyczących sportu („Na mecie”). Później Strynkiewicz tworzył rzeźby o na wpół abstrakcyjnych formach, operujące zgeometryzowaną i ażurową bryłą. Należą do nich: „Matka i dziecko”, „Pokolenia”, także „Autoportret”.
Jest autorem szeregu rzeźb nagrobnych oraz pomników (m.in. „Pomnik nagrobny Franciszka Żwirki i Stanisława Wigury na cmentarzu powązkowskim w Warszawie czy pomnik Adama Mickiewicza w Gliwicach). Wykształcił plejadę wybitnych rzeźbiarzy, z jego pracowni wyszli m.in.: Jan Kucz, Adam Roman, Ryszard Wojciechowski, Barbara Zbrożyna oraz Gustaw Zemła.
Był dwukrotnie żonaty. Ze Stanisławą z Dembowskich miał dwie córki: Agnieszkę Marię, łączniczkę Armii Krajowej ps. „Katarzyna”, poległą w Powstaniu Warszawskim i Barbarę również konspiratorkę AK ps. „Romka”. Z drugą małżonką, swą uczennicą, rzeźbiarką Barbarą Bieniulis, doczekał się córki Anny Doroty, artystki – malarki. Zmarł 20 listopada 1996 w Ząbkach.
(TO-RT)
Źródło: “Franciszek Strynkiewicz” red. M. Lewańska
