Adam Jarzębski, polski muzyk, urodzony w Warce. Prawdopodobnie w roku 1590.
Pochodził z rodziny ziemiańskiej, której własnością było kilka podwareckich wsi. Podstaw wiolinistyki uczył się w domu rodzinnym. Jako piętnastolatek został wysłany do Warszawy, celem podnoszenia kwalifikacji muzycznych. W roku 1612, jako skrzypek, wstąpił do kapeli Jana Zygmunta, elektora brandenburskiego w Berlinie. Trzy lata później wyjechał do Włoch, aby podnieść zawodowe umiejętności. Stamtąd trafił na dwór Zygmunta III Wazy, gdzie do końca życia był koncertmistrzem kapeli królewskiej. Cieszył się wielkim uznaniem monarchy oraz jego syna Władysława IV.
Poza działalnością wykonawczą i kompozytorką zajmował się także pedagogiką. Uczył gry na skrzypcach dzieci możnowładców. Zajęcia te zapewniły mu fortuną. Otrzymał prawo do dzierżawy dóbr królewskich we wsi Piaseczno na Kujawach.
Poślubił Elżbietą z majętnego rodu Siennickich Cybulską. Miał z nią dwóch synów: Szymona. wiolinistę kapeli królewskiej oraz Władysława, konstruktora instrumentów oraz córkę Mariannę. Adam Jarzębski w roku 1648 znalazł się w wykazie patrycjuszy stolicy, jako szanowany i długoletni jej mieszkaniec, właściciel dwóch kamieniczek przy ulicy Piwnej i Mostowej. Umarł kilkanaście miesięcy później. Spoczął w katakumbach stołecznego kościoła pw. św. Marcina.
W dziejach literatury polskiej Jarzębski znany jest jako autor poematu „Gościniec, abo krótkie opisanie Warszawy”, wydanego w 1643 roku, zapewne w drukarni Elerta. To pierwszy w dziejach przewodnik po stolicy. Po II wojnie światowej przysłużył się – na równi z obrazami Canaletta – do rekonstrukcji Starego i Nowego Miasta. Książka stanowi zarazem epicką opowieść o życiu miasta, między innymi zawiera opis słynnego teatru dworskiego króla Władysława IV.
Jarzębski jako pierwszy użył słowa „koncert” do określenia utworów ściśle instrumentalnych. Wcześniej terminem tym określano zespoły wokalno-instrumentalne.
Jedyną kompozycją Jarzębskiego wydaną za jego życia był kanon „More veterum”. Kilkadziesiąt lat temu, podczas kwerendy kolekcji klasztornych i kościelnych, odnaleziono liczne utwory artysty, stawiające go w gronie najwybitniejszych kompozytorów polskiego baroku. Najbardziej znanym, zachowanym w rękopisie, dziełem Jarzębskiego jest zbiór „Canzoni e concerti” złożony z melodii na różne instrumenty.
(TO-RT)
Źródło: internet
