Nazywa się Maria Elżbieta Cembrzyńska, ale znamy ją pod imieniem Iga.
Popularna aktorka przyszła na świat 2 lipca 1939 roku w Radomiu i w tym mieście – konkretnie kamienicy przy ul. Trawnej – spędziła pierwsze kilkanaście lat życia (wyłączywszy okres okupacji spędzony na wsi).
W 1945 roku rozpoczęła naukę gry na fortepianie, wkrótce trafiła do szkoły muzycznej. Jednocześnie uczęszczała do liceum (klasie o profilu przyrodniczo-geograficznym). Po maturze przez semestr studiowała na Wydziale Filozoficznym UMK w Toruniu, lecz niebawem porwała ją Melpomena.
W 1962 ukończyła studia na wydziale aktorskim warszawskiej Państwowej Wyższej Szkoły Teatralnej – dykcję doskonaliła w Instytucie Głuchoniemych! Odebrawszy dyplom przyjęła imię Iga, na cześć swojej aktorskiej mentorki – Igi Mayr.
Po debiucie w klubie studenckim „Medyk” podjęła współpracę z kabaretem Eskulap, ale usiłując uniknąć reperkusji ze strony rektora uczelni, zakazującego studentom pracy zawodowej. Śpiewała tam pod pseudonimem Maria Skalska. Wkrótce dostała ofertę nagrań radiowych. W 1963 roku zdobyła laur festiwalu opolskiego w kategorii „Piosenka kabaretowo-rozrywkowa” za interpretację utworu „Intymny świat”. Dwa lata później – w duecie z Bohdanem Łazuką – wyśpiewała przebój w „W siną dal”, też uhonorowany nagrodą. Sukcesy wokalne sprawiły, iż przez kilka miesięcy występowała w paryskiej Olympii. Obiecującą przygodę z piosenką nieoczekiwanie porzuciła jednak na rzecz teatru. Związała się ze scenami stołecznymi: Powszechnym, Komedią, Ateneum. Do muzyki powróciła po latach przerwy z recitalem „Cztery dialogi z sumieniem’” wykorzystującym wiersze rosyjskiej poetki Mariny Cwietajewej.
W kinie debiutowała w „Rękopisie znalezionym w Saragossie” Wojciecha Jerzego Hasa. Zagrała w „Salcie” Tadeusza Konwickiego, „Jowicie” Janusza Morgensterna, „Motodramie” Andrzeja Konica, „Krzyku”, „Dziewczętach z Nowolipek” i „Rajskiej jabłoni” Barbary Sass-Zdort, a także w serialach „Stawka większa niż życie”, „Hotel Polanów i jego goście” oraz „Crimen”. Regularnie występowała w obrazach realizowanych przez męża, reżysera Andrzeja Kondratiuka (od wiosny do jesieni mieszkali w swej wiejskiej chacie nad Narwią): „Hydrozagadka”, „Jak to się robi”, „Cztery pory roku”, „Pełnia”, „Gwiezdny pył”, „Big-bang”, „Mleczna droga”.
W latach 90. prowadziła zajęcia wokalne w łódzkiej PWSFTViT. Z podopiecznymi wystąpiła na deskach Teatru Syrena w widowisku „Iga Cembrzyńska i jej uczniowie”.
W 2000 zadebiutowała jako reżyserka autobiografią: „Pamiętnik filmowy Igi C.” Potem stworzyła dokumenty sportowe: „48 godzin z życia kobiety’ – o kick-bokserce Agnieszce Rylik – oraz „Ikar w spódnicy”, poświęcony Małgorzacie Margańskiej, czempionce szybownictwa akrobatycznego.
(TO-RT)
Źródła: B. Rybałtowska, „Iga Cembrzyńska. Sama i w duecie”, M. Adaszewska „Mój intymny świat, Wywiad-rzeka z Igą Cembrzyńską”.
