W celu ograniczenia odpływu wody z lasu i przeciwdziałania skutkom zmiany klimatu Lasy Państwowe od ponad 20 lat prowadzą działania wdrażające retencję wodną.
Retencja to zdolność do okresowego zatrzymywania wody. W wyniku tego poprawie ulega bilans wodny. Retencjonowanie jest ważne zarówno w okresach opadów jak i suszy. W działania te włączają się również nadleśnictwa poprzez budowę i usprawnienie funkcjonowania zbiorników małej retencji, a także małych budowli piętrzących i gromadzących wodę. Takie postępowanie ma na celu zwiększenie retencji wodnej, spowolnienie odpływu wód powierzchniowych, przywracanie funkcji obszarom mokradłowym oraz odtwarzanie terenów zalewowych. Obiekty małej retencji uwzględniają często również udogodnienia dla zwierząt
Podejmowanie takich działań wynika z kilka czynników. W ciągu ostatniego pół wieku w Polsce coraz częściej można zaobserwować zjawisko suszy i intensywnych opadów. Stosowane w przeszłości melioracje odwadniające w rolnictwie i leśnictwie obniżyły poziom wód, co wpłynęło na przesuszeni wielu siedlisk leśnych. Ponadto zwiększa się średnia temperatura, co zwiększa parowanie, a także skraca się czas zalegania śniegu, który topniejąc wiosną zasilał glebę w wodę. Do tego warto mieć na uwadze, że w naszym państwie występują jedne z najniższych zasobów wodnych w Europie. Największe niedobory można zakonserwować w pasie ciągnącym się od zachodniej granicy kraju przez Pojezierze Wielkopolskie, Nizinę Mazowiecką i dalej w kierunku południowo-wschodnim aż do wschodniej granicy kraju.
W zbiornikach małej retencji woda jest gromadzona i przetrzymywana w czasie, gdy jest jej nadmiar i utrzymywana, gdy brakuje opadów lub są one niewystarczające. W ramach małej retencji oprócz budowy i modernizacji zbiorników wodnych ważna jest także poprawa warunków na mokradłach i ich odtwarzanie.
Mała retencja w lasach przynosi szereg korzyści, wśród których warto wymienić:
– zwiększenie zasobów wodnych w lesie,
– zmniejszenie spływu powierzchniowych wód opadowych,
– wzrost wilgotności ściółki leśnej i wilgotności powietrza,
– zwiększenie odporności lasów na suszę,
– ograniczenie skutków nadmiernej erozji wodnej,
– zmniejszenie fali powodziowej na obszarach podgórskich,
– odtworzenie i ochrona mokradeł, a także obszar,
– zwiększenie różnorodności biologicznej w lesie oraz ułatwienie migracji ryb i innych organizmów wodnych,
– utworzenie wodopojów dla zwierząt.
O tym, że na terenie leśnictwa regionu radomskiego wdrażana jest mała retencja świadczy najlepiej przykład odnowionego zbiornika „Trzy Stawy”, znajdującego się na terenie leśnictwa Jedlnia w Nadleśnictwie Radom.
Od 1998 r. na projekty małej retencji i adaptacji do zmian klimatu wydano kwotę 914 mln zł. W tym czasie powstało ponad 12,8 tys. obiektów (ponad 2,2 tys. jest jeszcze w budowie) retencyjnych w lasach – m.in. małe zbiorniki, oczka czy groble.
