W piątek 16 września 2022 r. o godzinie 18 muzeum im. Kazimierza Pułaskiego w Warce zaprasza na wernisaż wystawy zatytułowanej „Ramię krzep – Ojczyźnie służ”. 135 rocznica powstania Sokolstwa Polskiego w Ameryce”
Organizatorzy poprzez prezentację części imponujących zbiorów, poświęconych historii Sokolstwa Polskiego w Ameryce, a podarowanych Instytutowi Pamięci Narodowej w 2019 roku, pragną opowiedzieć historię jednej z najbardziej zasłużonych organizacji polonijnych w USA. Poza częścią graficzną przywołującą dzieje Sokołów, najciekawszymi artefaktami, które przedstawiają wysokie walory historyczne i zostaną zaprezentowane na wystawie są:
„Memoriał do cywilizowanych narodów świata w sprawie Polski” ze schyłku 1914 r. przygotowany przez Związek Sokołów Polskich. Dokument skierowany do prezydenta Stanów Zjednoczonych Woodrowa Wilsona oraz wszystkich ambasadorów rezydujących w Waszyngtonie podnosił prawo Polski do pełnej niepodległości. Wystąpienie wręczone przez delegację Sokolstwa Wilsonowi w lutym 1915 r. zostało bardzo dobrze przyjęte i obiecano pomoc w tej kwestii. Głosy w sprawie przywrócenia Polsce pełnej suwerenności przyniosły oczekiwany skutek w listopadzie 1918 r.
Krzyż Żołnierzy Polskich z Ameryki ustanowiony w 1920 r. jako okolicznościowe odznaczenie wojskowe. Naczelnik Państwa i Wódz Naczelny Józef Piłsudski zatwierdził tę pamiątkową odznakę dla tysięcy członków wychodźstwa mieszkających na stałe w Stanach Zjednoczonych i Kanadzie, którzy podczas I wojny światowej wstąpili ochotniczo do polskich formacji wojskowych i brali udział w walkach o wyzwolenie państwa polskiego oraz o utrzymanie jego niepodległości w latach 1918–1920. Jego wizerunek jest do dzisiaj wykorzystywany w działalności polonijnych środowisk kombatanckich w Stanach Zjednoczonych, zwłaszcza Stowarzyszenia Weteranów Armii Polskiej w Ameryce.
Orzeł ochotników z USA i Kanady do Armii Polskiej we Francji to odznaka wydawana podczas I wojny światowej ochotnikom z Ameryki do Armii Polskiej we Francji. Rekruci umieszczali ją na swoich mundurowych czapkach w obozach szkoleniowych na terenie Kanady i USA. Stała się ona niezwykle istotnym symbolem dla polskich żołnierzy gotowych do walki w Europie – nawet pomimo czasowych zakazów jej noszenia ze strony francuskich przełożonych, jako „nieregulaminowej”. Od 1920 r. orły powracały za ocean razem z wieloma żołnierzami, gdzie były z dumą noszone jako znak tych wszystkich, którzy dobrowolnie włączyli się w walkę o polską niepodległość.
Mundur Polskiego Białego Krzyża należący do Agnieszki Wisły to uniform zasłużonej organizacji założonej w 1918 r. w Stanach Zjednoczonych z inicjatywy małżonki Ignacego Jana Paderewskiego – Heleny z myślą o polskich żołnierzach walczących na frontach I wojny światowej oraz o cywilnych ofiarach tego konfliktu. Mundur nosiła Agnieszka Wisła, jedna z barwniejszych postaci polskiej emigracji w za oceanem. Była zaangażowana w akcję rekrutacyjną do Armii Polskiej tworzonej we Francji. W latach 1918–1921 pełniła obowiązki sanitariuszki we Francji i Polsce, niosąc pomoc rannym polskim żołnierzom oraz organizując proces ich rekonwalescencji. Po powrocie do USA aktywnie włączyła się w działania Stowarzyszenia Weteranów Armii Polskiej w Ameryce (SWAP). Przez dziesiątki lat aktywizowała Polki do wspierania kombatantów i ich bliskich.
Oraz fabularyzowany dokument “Dla chwały ojczyzny” zrealizowany z okazji 15-lecia rekrutacji do Armii Polskiej we Francji przeprowadzonej na terenie USA.
Ekspozycja poświęcona historii Sokolstwa Polskiego w Ameryce zostanie zaprezentowana w miejscu nieprzypadkowym, któremu patronuje Kazimierz Pułaski, bohater dwóch narodów: amerykańskiego i polskiego, będzie czynna do 31 marca 2023 r.
(TO-RT)
Źródło: muzeumpulaski.pl
