W kopalni w Borkowicach geolodzy znaleźli doskonale zachowane tropy dinozaurów drapieżnych i roślinożernych. To jedno z najważniejszych światowych odkryć fauny sprzed 200 milionów lat.
Tegoroczny sukces naukowców zmienił powszechne przekonanie, że w Polsce nie ma większych szans na spektakularne odkrycia nowych stanowisk paleontologicznych z pozostałościami po jurajskich dinozaurach.
Naukowcy pochwalili się swoim odkryciem na Mazowszu, którego dokonali podczas prac w kopalni odkrywkowej surowców ilastych w Borkowicach, koło Przysuchy. Latem 2021 roku geolog z Państwowego Instytutu Geologicznego – Państwowego Instytutu Badawczego prof. dr hab. Grzegorz Pieńkowski oraz dr Grzegorz Niedźwiedzki z Uniwersytetu w Uppsali (Szwecja) odkryli na płytach dolnojurajskich piaskowców w kamieniołomie w Borkowicach liczne perfekcyjnie zachowane tropy dinozaurów drapieżnych i roślinożernych. Jak podkreślają, odkrycia jakością zachowania dorównują najlepszym znanym odkryciom z Grenlandii, Ameryki Północnej, Afryki Południowej czy Chin.
Okazy, widoczne na skanach 3D, ukazują naturalne odlewy stóp dinozaurów, na których utrwalone są z niezwykłymi detalami cechy anatomiczne oraz odciski łuskowatej skóry ich twórców.
– „Aby taki stan zachowania był możliwy, musiała nastąpić w krótkim czasie bardzo szczególna sekwencja wydarzeń: ustąpienie z tego obszaru wód laguny, odsłonięcie ilastego dna, wejście dinozaurów na wciąż plastyczny (ale niezbyt grząski) grunt, wyschnięcie podłoża i utrwalenie tropów (na co dowodem są szczeliny z wysychania przecinające niektóre tropy), ponowne szybkie zalanie obszaru i równie szybkie przykrycie powierzchni przez sedymentację ławicy piasku nasuwającej się bariery – przez co ślady zostały utrwalone jako naturalne odlewy” – twierdzi prof. dr hab. Grzegorz Pieńkowski z PIG-PIB.
Cenne okazy
Drugim cennym i zaskakującym odkryciem były także kości dinozaurów, zachowane w formie pustek i odlewów w piaskowcach. To wyjątkowo cenne okazy, bo stanowią istotne dopełnienie wiedzy o różnorodności borkowickiego świata dinozaurów.
Wśród fragmentów kości geolodzy znaleźli także szczątki innych zwierząt lądowych i ryb. Według odkrywców fauna dinozaurów z Borkowic należy do jednej z najbogatszych odnotowanych w osadach dolnojurajskich na świecie.
– „W śladach pozostawionych przez dinozaury można odczytać ich zachowanie i zwyczaje. I tak w Borkowicach mamy ślady pozostawione przez dinozaury biegnące, płynące, odpoczywające i siedzące na błotnistym osadzie oraz wiele enigmatycznych biogenicznych struktur, zapewne związanych z różnorodnymi aktywnościami życiowymi bytujących tam dinozaurów (np. ślady żerowania czy grzebania w osadzie). Znaleziska tropów wskazują na wyjątkowo złożony zespół faunistyczny zamieszkujący ten obszar” – podkreśla dr Grzegorz Niedźwiedzki.
Do tej pory w czasie prac udało się znaleźć i zabezpieczyć kilkaset tropów dinozaurów z siedmiu różnych gatunków. Jednak naukowcy twierdzą, że będzie ich dużo więcej. Aby wydobyć ślady odnalezione w blokach, ważących nawet kilka ton, będzie potrzebny ciężki sprzęt i znaczne środki finansowe. Geolodzy planują systematyczne wydobywanie bloków skalnych ze śladami i kośćmi, jak tylko zostaną załatwione wszystkie formalności. Ze względu na bezcenne odkrycia istnieje szansa, że w przyszłości powstanie tu rezerwat geologiczny oraz muzeum, a nawet centrum edukacyjne, prezentujące odkryte tropy, kości i środowisko, w jakim żyły dinozaury.
Źródło/Foto: pgi.gov.pl
