We wtorek, 26 października, w Radomiu obchodzić będziemy 40. rocznicę rozpoczęcia, trwającego 49 dni, strajku okupacyjnego w Wyższej Szkole Inżynierskiej. W programie wydarzenia oprócz złożenia kwiatów pod tablicą na budynku przy ul Malczewskiego 29 w Radomiu będą przekazane informacje o obchodach i inicjatywach z okazji tej ważnej rocznicy. Udział w uroczystościach zapowiedział prezes IPN dr Karol Nawrocki.
O pamięć o wydarzeniach sprzed czterech dekad dba Społeczny Komitet Inicjatywnego obchodów 40 rocznicy strajku akademickiego w Wyższej Szkole Inżynierskiej w Radomiu przy Klubie Inteligencji Katolickiej w Radomiu. Wtorkowe uroczystości rozpoczną się od złożenia kwiatów przez przedstawicieli NSZZ „Solidarność” i NZS oraz społeczności radomian pod tablicą pamiątkową (wmurowaną w 25. rocznicę strajku) na budynku „starego” rektoratu przy ul. Malczewskiego 29.
W programie wydarzenia przewidziano także organizację konferencji prasowej w sali Rady Wydziału Transportu UTH. W budynku tym przed 40 laty prowadzono protest. Podczas spotkania będzie możliwość porozmawiania z uczestnikami strajku z NSZZ „Solidarność”, NZS oraz samorządu studentów. Do udziału w konferencji zaproszono m.in. naukowców z Radomskiej Delegatury IPN oraz przedstawiciele władz Uniwersytetu Technologiczno-Humanistycznego. Radomski uniwersytet informuje, że obchody 40. rocznicy strajku w Wyższej Szkole Inżynierskiej w Radomiu odbędą się 9 grudnia 2021 r.
Geneza i przebieg strajku
Rozpoczęty 26 października 1981 r. strajk pracowników i studentów Wyższej Szkoły Inżynierskiej w Radomiu poprzedzała seria wydarzeń. Bezpośrednim powodem jego organizacji było mianowanie przez władze na rektora uczelni prof. Michała Hebdę. Zdaniem inicjatorów strajku miało to złamać zawarte wcześniej porozumienia. Przedtem usunięto z senatu uczelni przedstawicieli NSZZ „Solidarność” i Niezależnego Zrzeszenia Studentów.
Pomimo protestów Konferencji Rektorów Szkół Wyższych, Towarzystwa Popierania i Krzewienia Nauki oraz tzw. komisji czterech profesorów nowego rektora zatwierdził ministra nauki, szkolnictwa wyższego i techniki Jerzy Nawrocki. Komisja ta przybyła do Radomia, by wezwać prof. Hebdę do ustąpienia. Gotowość strajkową ogłosiło środowisko akademickie w Lublinie oraz Akademia Medyczna w Warszawie, Politechnika Warszawska i SGGW. Senat Uniwersytetu Warszawskiego z rektorem Henrykiem Samsonowiczem wyraził dezaprobatę w stosunku do decyzji ministra.
W grudniu 1981 r. WSI zablokowała wypłaty wynagrodzeń i stypendiów dla strajkujących, zaś Lech Wałęsa ogłosił pogotowie strajkowe w całej Polsce. 13 grudnia, po wprowadzeniu stanu wojennego, zakończono strajk. Rozpoczęły się internowania, wezwaniom do rozejścia się towarzyszyły oddziały ZOMO. Prof. Hebda, po rezygnacji ze stanowiska rektora WSI, rozpoczął pracę na Uniwersytecie Technicznym w Magdeburgu.
Trwający 49-dniowy protest był najdłuższym ze wszystkich ówczesnych strajków w PRL i stał się impulsem dla ogólnopolskiego strajku środowisk akademickich.
O strajkowej codzienności opowiadają w poniższym filmie m.in. uczestnicy tych wydarzeń:
Źródło: Społeczny Komitet Obchodów 40 rocznicy strajku akademickiego w WSI w Radomiu, historia.tvp.pl
