Leszek Kołakowski, wybitny filozof, publicysta, prozaik, autor satyr i bajek – urodził się 23 października 1927 roku w Radomiu.
Był synem Jerzego Juliana Kołakowskiego, działacza społecznego i oświatowego, publikującego pod pseudonimem Jerzy Karon. Lata dzieciństwa i szkoły powszechnej spędził w Radomiu i Łodzi, gdzie mieszkał do września 1939, wychowywany przez ojca, matka zmarła, gdy miał 3 lata. Od wybuchu II wojny światowej do 1942 roku przebywał we wsi Garbatka koło Kozienic, a okresowo również w Warszawie. W 1943 roku jego tata został aresztowany przez Gestapo i zgładzony na Pawiaku. Pod koniec okupacji Kołakowski zdał małą maturę, częściowo w Warszawie, a częściowo w Radomiu. Studiował filozofię w Łodzi. Za młodu zaangażował się w komunizm, od połowy lat pięćdziesiątych zaczął rewidować swe poglądy. Za krytykę ustroju Polski Ludowej został pozbawiony katedry na Uniwersytecie Warszawskim, a gdy w marcu 1968 roku poparł studencki protest – zmuszono go do wyjazdu z Polski.
O swoim rodzinnym mieście mawiał: “To mój środek świata. Radom, czyli Kielecczyzna, na co radomiacy trochę się boczą. Ziemia uboga i bogata. Kartofliska, na których żyły polska kultura, polski język. Ziemia Jana Kochanowskiego i Stefana Żeromskiego”. Wspominał, że jego pierwszą książką, którą otrzymał w dzieciństwie były “Przygody Koziołka Matołka”. ”Ten epos Kornela Makuszyńskiego nie jest może porównywalny z <Eneidą> czy <Odyseją> – dziełami, których, przyznaję, nie czytałem w wieku lat sześciu, ale ma wielkie zalety. Jak w wielu bajkach, nie ma tam nic niemożliwego” – wspominał.
Za granicą pracował naukowo w Kanadzie, USA i Wielkiej Brytanii, gdzie osiadł. Był zapraszany na wykłady do wielu uniwersytetów. Opublikował ponad 400 prac, w tym ok. 30 książek wydanych w językach polskim, angielskim, niemieckim, hiszpańskim, francuskim, włoskim, holenderskim, hebrajskim, portugalskim, japońskim, chińskim, perskim, szwedzkim i duńskim.
Należał do Polskiej Akademii Nauk i Stowarzyszenia Pisarzy Polskich. Od 1993 roku był honorowym obywatelem Radomia. Po raz ostatni odwiedził miasto swego urodzenia w październiku 2007 r. Zorganizowano dla niego wielką fetę z okazji 80. urodzin. Specjalnym autobusem, oznaczonym symboliczną tabliczką “Radom – Oxford”, odbył wówczas sentymentalną podróż po mieście. Odwiedził kamienicę przy ul. Niedziałkowskiego 26, gdzie mieszkał w wieku przedszkolnym. Zmarł 17 lipca 2009 r.
6 lat później w Radomiu ogłoszono konkurs na pomnik Kołakowskiego, na który wpłynęło osiem prac. Wybrano projekt autorstwa krakowskiego artysty, Karola Badyny, profesora tamtejszej Akademii Sztuk Pięknych. Rzeźbę ustawiono na placu Konstytucji 3 Maja pod koniec września 2016. Filozofa upamiętnia w Radomiu również tablica pamiątkowa umieszczona na ścianie jego dawnego domu. Natomiast w radomskim Muzeum im. Jacka Malczewskiego można oglądać „Gabinet Profesora Leszka Kołakowskiego”, w którym zgromadzono pamiątki po profesorze. Między innymi stare biurko z maszyną do pisania, ulubioną, tweedową marynarkę naukowca i czarny kapelusz, z którego był znany w Oxfordzie oraz należącą do niego przezroczystą laskę. Są także karty do gry, ponieważ ich właściciel lubił układać pasjanse i grywać w brydża.
(TO-RT)
Źródło: Z. Menzel „Kołakowski. Czytanie świata”, internet
